Print pagina

Wire wrapping

Karin van Heeringen heeft speciaal voor ons op een rij gezet welke artikelen je nodig hebt voor wire wrapping. Zie hieronder haar artikel.

Wire wrapping (vrij vertaald: draad om draad draaien) is een techniek om sieraden te maken die vooral erg populair is in de Verenigde Staten.

Vanuit een aantal basis vaardigheden waaronder het maken van loops, krullen en draaiingen van de draad ontstaan later de prachtigste sieraden in de meest uiteenlopende variëteiten.

Afbeelding 1: voorbeelden basis vormen.

Benodigdheden

Er is in aanschaf niet veel nodig voor het maken van deze sieraden. In mijn gereedschapsdoos zitten slechts: een platbektang, een kniptang, en een rondbektang .

Draad soorten

En dan is er draad. Dat is er in heel erg veel verschillende soorten, diktes en kwaliteiten. Je kunt, als je draad wilt aanschaffen uit verschillende samenstellingen van metalen kiezen. Een moderne en speelse variant is de Artistic wire; een gecoate draad op een koper basis in een grote reeks van verschillende hippe kleuren en diktes. En een wat betaalbaarder variant op de Sterling Silver draad is de zogenaamde Silver Filled Wire. Deze draad is sterker en heeft een dikkere zilverlaag dan de reguliere verzilverde draad waardoor het sieraad haar glans langer behouden zal. Ook is er gouddraad in verschillende karaten met als alternatief de goedkopere Gold Filled Wire, een basis metaal dat is verguld met een laagje goud. En zowel voor de zilverkleurige als de gouden draad zal er keuze zijn uit Dead Soft, Half Hard of Hard.

Ik raad beginnende sieradenmakers aan te starten met een verzilverde koperdraad of met de basic koperdraad. Deze is in aanschaf heel betaalbaar en aangezien wire wrappen een vaardigheid is die je vooral veel moet oefenen is het ook geen ramp als er een keertje een werkstukje in de prullenbak belandt.

Draad varieert alleen in diktes maar er bestaat zelfs vierkante, halfronde en twisted wire (twee draden die om elkaar heen gedraaid zijn). Om dikte van draad aan te duiden spreken ze in Engelse termen van gauges, in Europa over millimeters.

Voor gauges geldt, hoe lager het getal, hoe dikker de draad. Draad van 28 of 30 gauge is dan dus ook heel erg dun (vergelijk de dikte met naaigaren) en wordt gebruikt voor het fijnere wrap werk. En een 12 gauge draad heeft een behoorlijk dikke doorsnede.

Voor millimeters geldt weer hoe hoger het getal hoe dikker de draad. Zelf werk ik het meest met draad van 20 gauge (Europese maat: 0,8 mm) en voor het wrappen meestal 26 gauge (0,4 mm).
Afbeelding 3: 2 merken namelijk 'wire & wire' en 'artistic wire'.

Draad hardheid

Daarnaast is er verschillende hardheid in draad. Half harde draad is buigzaam, wendbaar, maar ook stug. Half harde draad wordt met name gebruikt voor figuren die na het bewerken hun vorm moeten behouden. Denk bijvoorbeeld aan een oorbelhaakje. Hieraan worden vaak nog kralen of andere vormen gehangen dus is het van belang dat het haakje gewicht kan dragen zonder zijn vorm te verliezen. Dead soft draad is zachte draad die erg gemakkelijk buigt. Je maakt er dan ook heel gemakkelijk vormen mee, maar deze vervormen ook weer snel zodra je er bv iets zwaarders aan hangt.

Afbeelding 4: voorbeeld dunne dead soft gedraaid om dikkere (eventueel half hard) wire
Dunne dead soft draad gebruik ik altijd om om een dikkere draad heen te wrappen. Maar met dead soft draad is het prima schakeltjes of figuurtjes maken die je bijvoorbeeld verwerkt in armbanden, kettingen of oorbellen. In deze foto is bijvoorbeeld de ronde creool gemaakt van half harde draad, maar het S-vormig bedeltje aan de Creool is gemaakt van dead soft wire. Het kleine zoetwaterpareltje onderaan is zo licht in gewicht dat het bedeltje er niet door zal vervormen.
Afbeelding 5: voorbeeld zoals hierboven in de tekst is uitgelegd
Dead soft draad leent zich, zoals gezegd, ook voor het maken van schakels voor een ketting of een armband. De draad is er stevig genoeg voor en je kunt met het gebruik van kralen mooie combinaties maken.

Gebruik, afhankelijk van de grootte van de gaatjes in de kralen, een 20 of een 18 gauge draad (0,8 of 1,0 mm) voor de schakels. Voor de oogjes gebruik je een rondbektang.
Afbeelding 6: voorbeeld van schakels
Om draad te vormen kan je gebruik maken van allerlei hulpmiddellen. Zo gebruik ik zelf bijvoorbeeld breinaalden in verschillende diktes die heel handig zijn voor het maken van schakels en montage ringetjes. Om een ovaal of rond hangertje te maken gebruik ik vaak de omtrek van een nagellakflesje en die maat is overigens ook prima voor het maken van creolen. Buig de draad om de hals van het flesje heen en voilà, je hebt een mooie ronde vorm.

Het is de moeite waard om eens te kijken naar de effecten die het hameren op draad heeft. Je leert draad in al haar facetten nou eenmaal het beste kennen door er geregeld mee te ´spelen´. Een manier om draad wat steviger en natuurlijk platter te maken is door deze te hameren. Wire wrappers gebruiken deze methode nadat de basisvorm van een sieraad gemaakt is. Na het hameren is de draad niet meer glad maar vertoont het de hamerslagen en reliëf. Dit kan echter een interessant en apart effect opleveren. Hou er rekening mee dat, door te hard of te veel te slaan je de vorm kunt verliezen, het is een vaardigheid die nogal wat oefening vereist. De zijkanten van het gehamerde stukje draad kunnen scherp worden en zullen, om het sieraad draagbaar te maken, dan ook goed gevijld moeten worden. Je kunt er dan ook het beste niet de grote huis- tuin en keuken hamer voor gebruiken. Je vingers zullen je er dankbaar voor zijn. In de handel zijn hamers te koop met een kleinere kop. Mocht je in een verder stadium besluiten sieraden vaker te gaan hameren dan zou je ook nog kunnen overwegen een klein aambeeldje aan te schaffen.

Op onderstaande foto een paar geoxideerd koperen oorbellen die ik lichtjes gehamerd heb. Met een weeftechniek is de dunne draad (26 gauge) om de ovale vorm gewrapped. Het weven van draad is een veel gebruikte techniek bij wire wrap sieraden .

Een andere veel gebruikte techniek is het oxideren van bepaalde metalen. De verzilverde draad die ik hieronder gebruikt heb voor de oorbellen kleurt helemaal zwart als hij een nacht tussen hardgekookte eieren wordt gelegd in een afgesloten trommel. Door de ochtend daarop het sieraad met een staalsponsje te schuren komt de onderliggende koperlaag aan de oppervlakte. De antieke uitstraling krijg je doordat met het schuren niet alle plekjes even goed bereikt worden. Daardoor is het sieraad is op sommige plekken wat donkerder dan op andere wat een mooie combinatie oplevert met de groene jade brioletten.
Afbeelding 7: een paar geoxideerd koperen oorbellen
Het laten oxideren van draad wordt veel bij Sterling Silver sieraden gedaan. Er is, naast de methode met de gekookte eieren, voor het zogenaamde ´zwarten´ van draad ook zwart-middel te koop zoals Blitz Beits. Wees, als je er mee wilt gaan werken er wel heel voorzichtig mee! Het middel heeft een zwavel basis. Draag handschoenen en ventileer de ruimte waarin je werkt goed. En denk aan het milieu bij het opruimen van het gebruikte middel.

Door (gevorderde) wire wrappers wordt ook wel een tumbler gebruikt. Dit apparaat heeft een grote ronde trommel waarin het sieraad, net als in een wasmachine heen en weer bewogen wordt. Een tumbler is geen goedkope aanschaf, en niet alle halfedelstenen (vaak verwerkt in wire sieraden) zijn er geschikt voor. Desondanks schijnt menig wire wrappers te zweren niet meer zonder het apparaat te kunnen omdat het het sieraad niet alleen beduidend steviger maakt, maar het ook een geweldige hoogglans geeft.

Als je benieuwd bent naar wat meer wire wrap voorbeelden dan zijn die best te vinden. Google bijvoorbeeld eens: ´wire wrapping videos youtube´, en er verschijnen vanzelf een aantal filmpjes met voorbeelden. Mij heeft de website: www.jewelrylessons.com met haar oneindig veel tutorials (werkbeschrijvingen) veel plezier bezorgd. Omdat ik soms vreselijk kon zitten puzzelen hoe bepaalde technieken werkte was het zo fijn om via de foto´s van een tutorial opheldering te krijgen. Ik heb nooit spijt gehad van dergelijke investeringen. De tutorials op deze site worden gemarkeerd van ´heel gemakkelijk´ tot ´ver gevorderd´ en ook wordt er regelmatig ververst met nieuwe tutorials. Voor de meeste zul je moeten betalen maar de bedragen variëren van een paar tot ongeveer tien dollar. Daarnaast zul je er ook gratis tutorials tegenkomen.

Ook Pinterest geeft een schat aan foto´s van wire wrap sieraden. Soms zie je gratis tutorials voorbij komen (uiteraard meteen pinnen!!) of links naar websites die je veel inspiratie zullen opleveren. En voor de liefhebbers van wire wrap sieraden op de Amerikaanse website Etsy heel veel kunstenaars (vaak vergevorde hobbyisten) die er de prachtigste ontwerpen verkopen. En vergeet niet dat je sieraard uniek en vaak one of a kind zal zijn!

En, zoals met zoveel technieken is deze er ook een die veel oefening vergt. Wees niet meteen uit het veld geslagen als iets niet uitpakt zoals je het wil. Het is nou eenmaal fijn werk en je handen moeten wennen aan bepaalde bewegingen. Uiteindelijk zal je de slag te pakken gaan krijgen en ga je vanzelf eigen ideeën en ontwerpen maken voor nieuwe creaties.

Hieronder een voorbeeld van de mogelijkheden van het wire wrappen. Het sieraad is een eigen ontwerp, gemaakt van koper en zwarte artistic wire, met in de vorm een druppel van parelmoer. Ik hoop dat het je zal aanzetten en motiveren je het wire wrappen verder eigen te maken want het is een heerlijke hobby en een geweldige manier om sieraden te maken!
Afbeelding 8: voorbeeld gemaakt door Karin van Heeringen.
Met dank aan Karin van Heeringen voor het schrijven van deze artikel. Zie haar 2 websites, Etsy en Dawanda om haar mooie wire creaties te bekijken. Zie ook eventueel haar Pinterest pagina.